Dünya’da ilk defa gerçekleştirilmesi planlanan uzay çöpü toplama projesi İsveç menşeili bir startup firması olan ClearSpace tarafından yürütülmekte. Avrupalı bilim adamları tarafından 9 Aralık’ta duyurulan proje ile Dünya yörüngesindeki enkazların temizlenmesi amaçlanıyor. ClearSpace-1 görevi olarak nitelendirilen projenin firma tarafından belirtilen başlangıç tarihi ise 2020, ilk alt yörünge fırlatılış denemesi için ise tarih 2025 olarak belirtildi.

Distribution_of_space_debris_around_Earth_pillars

ClearSpace tarafından üretilen 4 kollu yapıya sahip robot, uzayda görevini gerçekleştirdikten sonra Dünya’ya dönerken atmosferde enkazla birlikte yanacak şekilde tasarlandı. Bu sayede uzay’da çöp toplayan robotun enkaz bırakmaması sağlanıyor. ClearSpace-1 projesinin ilk görevi ise 2013 yılında Avrupa Uzay Ajansı’nın (ESA) uzayda terkedilmiş koni şeklindeki parçasını temizlemek. Görev başarılı olursa tek seferde daha büyük ve birden çok çöp temizlenmesi planlanıyor.

Uzay Çöpü Toplamak Neden Önemli?

Yörünge de Avrupa Uzay Ajansı’nın belirttiğine göre yaklaşık 2000 çalışan uydu, 3000 tane ise çalışmayan uydu enkazı bulunuyor. Çalışmayan enkazların yanı sıra Avrupa Uzay Ajansı yaklaşık olarak 170 milyon enkaz parçası olduğunu tahmin ediyor. Yörüngedeki bu çöplerin, bir mermiden dahi yüksek hızlara çıkabilmektedir. Bu yüzden taş büyüklüğündeki enkaz dahi uzay araçları için büyük tehlike oluşturmakta.

ClearSpace-1_pillars (1)

Daha Önce Neler Yapılmıştı?

NASA,ESA ve birçok uzay ajansı, uzay’da çöp toplamakla alakalı şimdiye kadar birden çok proje geliştirdi. Kimisi ağ ile enkaz yakalıyor, kimisi ise zıpkın atarak enkaz toplamayı planlıyordu.

Geçmişte teknolojinin bu kadar gelişmemesiyle birlikte fikirler ve yapılabilecekler kısıtlıydı. Fakat gelişen teknoloji ile bu kısıtlamalar bulunmuyor. Örneğin geçen yıl İngiliz bilim adamları esnek ağlarını deneysel olarak test ettiler. Ayrıca Japon bilim adamları ise mıknatıslar yardımıyla enkazları yakalayıp, yok eden bir proje üzerinde çalışıyorlar.2

Çöpleri temizlemek bir gelişme fakat bu süreçte enkaz oluşumunu önlemek daha önemlidir. SpaceX gibi bağımsız uzay kuruluşlarınında yaptığı gibi fırlatılan unsurların tekrar Dünya’ya dönebilirliğinin sağlanması gerekmektedir. Uzay’da çöp bırakmanın da uluslararası bir kuruluşta yaptırımı bulunmamaktadır.