Artırılmış gerçeklik alanında öne çıkan firmalardan biri olan Kabaq.io’nun kurucu ortaklarından olan Alper Güler ile AR üzerine keyifli bir röportaj gerçekleştirdik.

Sorularınız olması durumunda kendisine alper@kabaq.io adresinden ulaşabilirsiniz.

Bu arada Kabaq firması artık QReal ismini kullanmaktadır.

1.Öncelikle Seni Tanıyabilir miyiz?

Kendimden bahsetmeden önce, kişiliğimin ve profesyonel hayatımın temelini oluşturan etkenin bilişim teknolojileri ve bilgisayar olduğu vurgusunu yapmak istiyorum. Daha 7 yaşındayken, siyah beyaz bilgisayar ekranını gördüğüm ilk anda başlayan heyacanımı, akademik olarak “İzmir Ekonomi Üniversitesi Yazılım Mühendisliği lisans” ve “ODTÜ Yazılım Yönetimi yüksek lisans” programları ile taçlandırdım. Sonrasnda Turk Telekom, Turkcell ve Superonline gibi firmalarda beş senelik bir mesleki maceranın ardından Lazzoni Mobilya New York operasyonuna dahil oldum.

Kariyer hayatım açısından dönüm noktası olan bu olay, IT teknolojileri kapsamındaki akademik ve mesleki birikimimi girişimci ruhumla buluşturmamı sağladı. 2015 yılında IEU mezunu 5 kişilik bir ekiple PandoraReality girişimini hayata geçirerek VR/AR alanlarında çalışmalara başladık. 2016 yılında Pandora’ya ek olarak Kabaq.io girişimi ile restoran ve turizm endüstrisini hedef alan bir projeyi hayata geçirdim. Şu anda da New York’ta Kabaq’ın ürün inovasyon süreçlerini ve pazarlama operasyonlarını yönetiyorum.

2. New York Macerası Nasıl Başladı?

Turkcell Superonline’da çalışma hayatıma devam ederken kariyerimin dönüm noktası olarak da nitelendirdiğim bir bağlantı edindim. Lazzoni firmasının CEO’su olan Efe Karabulut ile bir akşam yemeği esnasında tanıştık. Yemek sürecinde yaptığımız iş, profesyonel hayatımız ve hayallerimiz hakkında uzun uzadıya konuştuktan sonra Efe bana Lazzoni Mobilya’nın online satış departmanın teknik ayağını yönetmemi teklif etti. Teklifini kabul ettim. Ertesi gün tekrar buluşarak detayları konuştuk. Sonrasında ise 6 aylık vize süreci ile New York’a taşındım.

3. AR’a Olan İlginiz Nereden Geliyor?

Öncelikli olarak AR teknolojisi ile tanışmamda Lazzoni’de yürüttüğüm online satış operasyonunun büyük bir etkisi oldu. Lazzoni New York’ta birden fazla mağaza ile faaliyet gösteren tek Türk markası. Lazzoni’nin mağazacılık ve perakendecilik tarafında yürüttüğü başarılı operasyonu, dijital ortama aktarmak için mağazalarda geçirdiğim süreçte müşteri davranışlarını detaylı bir şekilde gözlemleme şansım oldu.

Lazzoni gibi modern mobilya seçeneklerine sahi firmalar, ürünleri için renk, boyut, işlevsel özellik ve tasarım kapsaminda birçok alternatif tasarlıyor. Örneğin tek bir koltuk; 300 farklı kumaş seçeneği, 4 ayak, 7 ayak rengi, 16 modül ve farklı yastık opsiyonları ile gelebiliyor. Koltuk kombinasyonuna karar verildikten sonra, ortam tasarımı sürecinde mobilyalar kombinasyonlarını deneyerek optimum dekorasyonu sağlamak ise tüketiciler için gerçekten zorlayıcı bir süreç oluyor. Bu doğrultuda, Lazzoni’nin mağaza satış personelinin tamamının iç mimari eğitimi almış olması, sürecin kolaylaştırılmasında oldukça önemli bir rol oynuyor. Müşteri ihtiyaçlarını analiz eden personelimiz, onların istekleri doğrultusunda evleri için 3D modelleme çalışmaları yaparak müşteriler için tasarım ve ürün kombinasyon seçenekleri içeren çıktıları veriyorlar. Beğendikleri ürünleri 3D modelleme teknolojisi ile ortamda deneyimleme fırsatı olan müşteriler, kendileri için en uygun opsiyonları 3 hafta içinde belirleyerek satın alma işlemini gerçekleştirebiliyorlar.

Lafın kısası, tüm bu süreçleri deneyimledikten sonra AR teknolojisi ile yakından tanışma fırsatını yakaladım. Yaptığımız işin özüne bu denli uyan ve süreçlerimize büyük bir ivme kazandıracak olan bu teknolojinin potansiyelinin hemen farkına vardım. Bazı şanslı insalar, sofistike bir tasarımı önce hayal edip sonra üretme fırsatına sahip olurlar. Fakat ben, ne yazık ki bu şanslı insanlardan biri olamadım ve benim gibi birçok kişi olduğuna inanıyorum. Bu noktada, AR ve VR teknolojilerinin, tasarımcıların ve benim gibi hayal etmekte zorlanan kişilerin hayallerini hayata geçirmesine fayda sağlayacağını düşünerek bu alanda çalışmaya karar verdim.

4.Pandora Yatırımı Nasıl Gerçekleşti?

AR teknolojisiyle tanıştığım andan beri bu alanda çalışmak istiyordum. Fakat 2014-15 dönemlerinde AR Teknolojisi pek ilgi çeken bir alan değildi. Dolayısıyla bu alanda çalışma yapan firma sayısı yok denecek kadar azdı. Türkiye’de bu alanda nasıl çalışmalar olduğunu araştırırken AR Pandora ekibini buldum. AR Teknolojisinin büyüsüne inanan biri olarak Pandora’nın Türkiye’deki AR endüstri gelişiminde büyük bir potansiyeli olduğuna inandım. Benim gibi IEU Mezunu kişilerin kurdugu AR Pandora ekibiyle hızlıca kaynaştık ve 1. ayımızda ufak bir yatırım turunu tamamladık. İlerleyen süreçlerde, marka adımımızı PandoraReality.com olarak değiştirdik. Halen Türkiye ve Birşek Devletler pazarında VR ve AR odaklı projelerle çalışmaya devam ediyoruz.

5.Kabaq.io Nasıl Ortaya Çıktı? Restoranda İnteraktif Menüye Nasıl Odaklanıldı?

O gün farkında olmasak da ortağım Caner Soyer’in Facebook’ta paylaştığı gönderi Kabaq’ın ilk adımı oldu. Gönderi o kadar çok ilgi gördü ki benden başka beğenen yoktu(!) Gönderide Caner’in tasarladığı 3D tavuklu pilav modeli vardı. Sonrasında bu post bize endüstri genelinde yapılabilecekler konusunda büyük bir ilham verdi. CGTrader ve Turbosquid gibi portalları inceleyerek bu alanda henüz herhangi bir çalışma yapılmadığını fark ettik.

Sosyal medya son 10 yıl içerisinde gıda ve restoran markaları için en önemli pazarlama mecralarından biri haline geldi. Sosyal medyada yemekler sadece tadı ya da içerikleriyle değil, görselleri ve tasarımlarıyla da ilgi çekiyordu. Süreç genelinde restoranların sunum ve görsel konusundaki hassasiyeti büyük oranda artış gösterdi. Bu bilgi bizim yemek görsellerinin en önemli trend belirleyici etken olduğu içgörüsüne ulaştırdı. İçgörümüzün temelinde ise kullanıcıların, deneyimledikleri sunumu güzel olan yemekleri, Instagram ve benzeri sosyal mecralarda paylaşma eğilimi yatıyordu. 

Öte yandan Facebook, Apple, Google, Samsung gibi teknoloji devleri; VR ve AR teknolojileri için milyarlarca dolar bütçeler ayırarak devasa bir rekabet ortamı yarattılar. Bu bilgi ışığında, elde ettiğimiz içgörürün bu rekabet ortamı için büyük bir potansiyel teşkil ettiğine inanarak Kabaq.io girişimini hayat geçirdik.

6.İlk satışınız nasıl gerçekleşti?

AR Teknolojisi tüm akıllı cihazlar tarafından erişilebilir konumda olmasına rağmen, kullanımı kısıtlayan birkaç önemli teknik sorun da içeriyordu. Öncelikli olarak AR teknolojisini kullanabilmek adına uygulama pazarlarından aracı niteliğinde olacak aplikasyon indirmeniz gerekiyordu. Her ne kadar o an farkında olmasak da Apple’ın 2017 Yazılımcı Konferansı’nda tanıttığı ARkit kullanıcı tabanlı sorunlar için yaratıcı çözümleri de beraberinde getiriyordu. Tanıtım alanında ürün demosunda gösterilen kahve bardaklarının tasarımsal açıdan kötü olması durumu ilgimizi dağıtmıştı ve biz de kendi aramızda orada bizim hamburgerlerimiz olması gerektiği üzerine esprili bir tartışmaya girmiştik. Fakat takip eden haftalarda, ARkit’in kullanım aşamasında yaşanan 2 büyük soruna oldukça etkileyici çözümler getirdiğinin farkına vardık. Apple’ın bu yenilikçi teknolojisi sayesinde Apple cihazlarda native uygulamalara AR fonksiyonları kolaylıkla eklenebilecek ve hedef resim olmadan, AR süreci başlayabilecekti.

Apple’ın ARkit projesine kadar, endüstri genelinde AR teknolojisi ile alakalı dönen haber sayısı oldukça kısıtlı sayıdaydı. Apple’ın AR girişimi sonrasında ise bir anda tüm teknoloji kanalları, bu inovasyona ve AR teknolojisinin potansiyeline odaklanmaya başladı. Bu süreçte fırsatı önceden görüp değerlendirenlerden biri de biz olduk. Apple ürünü tanıttığında, bizim ürünümüz hazır konumdaydı. Biz de ARkit teknolojisini kullanarak yaptığımız demo videosunu piyasaya sürdük. 2 Videomuz neredeyse tüm teknoloji portallarının top “10 Arkit Demoları” listelerine girerek büyük başarı elde etti.

Videolarımız da şu şekilde:

Bu süreç sonunda birçok teknoloji ve yemek markası ile tanışmış olduk. Takip eden 6 aylık süreçte 5 restoran işletmesi ile Beta çalışmaları yürütmeye başladık. Fakat yine de satışlar istediğimiz düzeyde değildi. ARkit teknolojisi her ne kadar birçok sorunu çözse de AR teknolojisi kullanıcı adaptasyonu kapsamında sorunlar yaşamaya devam ediyordu. O gün için sunabildiğimiz tek ürünümüz, restoran içerisinde tablet aracılığıyla gösterilen AR menüleri idi.

Örnek: http://bit.ly/2FECu7c

Aralık 2017, bizim için yeni bir sürecin başlangıcı oldu. Snapchat ve Facebook,  birer gün arayla yazılımcılara kendi platformlarında AR deneyimi tasarlayabilecekleri araçların tanıtımını yaptı. Bu hamleden sonra, kullanıcılar herhangi bir aracı uygulamaya ihtiyaç duymadan sadece Facebook veya Snapchat uygulamaları kullanarak sadece tek tuşla AR teknolojisini deneyimleyebiliyorlardı. Daha da güzeli beğendikleri taktirde tek tuşla çevreleriyle de paylaşabiliyorlardır. Bu durum AR teknolojileri kapsamında büyük bir kırılma noktası oldu.

Bu fırsatı önceden görüp değerlendirmeye karar verdik. İlk günde, ürünümüzü ve özelliklerini Snapchat’e entegre ettik. Proje videolarımızı sosyal medya sayfalarımıza yükledik. ARkit döneminde 2 milyon kişiyle ulaşan videomuz, sadece Snapchat AR üzerinden 1 milyon kişiye ulaştı. Bu süreç sonunda Snapchat ekibi ile tanışma fırsatı yakaladık. İlerleyen zaman diliminde, 10 Official Snapchat Lens Studio Partner’inden biri olma şansını elde ettik.

7. Bu Zamana Kadar Çalışmış Olduğunuz Firmalar ve Yapmış Olduğunuz Projeler Hakkında Detaylı Bilgi Verir misiniz?

Tabii seve seve. Şirketin hayalini kurduğumuz ilk andan tam 2 yıl sonra satışlar için gerekli koşulları oluşturduk. Son 2 ay içerisinde Birleşik Devletler pazarında; Dunkin Donuts, Subway, Dominos, Grubhub, The Economist, Magnolia Bakery ve Bareburger gibi markalar için ses getiren projelere imza attık.

Dominos Augmented Reality Commerce isimli projemiz ile Snapchat üzerinden Dominos pizza seçeneklerini kullanıcıların masaların AR teknolojisi ile 3 boyulu olarak getirdik. Aynı şekilde kullanıcıların bu özelliği kullanarak Snapchat üzerinden direk sipariş verebilmesine olanak veren bir eklenti de geliştirdik.

Geliştirdiğimiz projelerle alakalı linkleri merak edenler için şu şekilde paylaşıyorum:

Adweek Haberi: http://bit.ly/2Ng8PYm

Magnolia Bakery: AR Catering Menus: http://bit.ly/2ZYirsu

The Economist’in “What If” adını verdiği çalışmaları kapsamında 2050’ye kadar, yeterli yiyecek stoklarının kalmaması durumunda potansiyel yiyecek kaynaklarını neler olabileceğine üzerine hikayeler geliştiriyordu. Bu kapsamda hikayelerin deneyime dönüştürülmesi sürecinde görev aldık.

The Economist: http://bit.ly/2LpxNSv

8.AR Teknolojilerinin Geleceğini Nasıl Görüyorsun?

Öncelikli olarak AR teknolojisi hayal bile edemeyeceğimiz düzeyde bir potansiyele ev sahipliği yapıyor. Bugün sadece; mobilya, dekorasyon, güzellik, yiyecek gibi endüstrileri etkileyen AR teknolojisi, yakın gelecekte eğitimden sağlığa, inşaatten gayrimenkule ve modaya kadar birçok endüstriyi etkisine alacak. Sadece ticari olarak değil, insani olarak da bize büyük avantajlar sağlayacak. Yaşam biçimlerimizi, aile ve arkadaşlık etkileşimilerimizi köklü bir şekilde etkileyecek. Tüm bu bilgiler ışığında AR teknolojisi insanlığa büyük kolaylıklar sağlayacak ve tüm iş süreçlerinde zaman ve mekan bariyerini ortadan kaldıracak.

9. Ben de bir Google Glass kullanıcı olarak, bu işin sonunun gözümüze takacağımız gözlükler/lensler olacağını düşünüyor musun?

Kesinlikle düşünüyorum. Günümüzde akıllı telefonlarımız nasıl adeta bir parçamız haline geldiyse, önümüzdeki 10 sene içerisinde de AR gözlüklerin hayatımızın vazgeçilmez bir parçası olacağını düşünüyorum.

10. Sunulan ARKit’ler bu alana girmeyi kolaylaştırıyor mu? Bu alanda çalışma yapmak isteyenlere neler önerirsin? 

AR her ne kadar ilk çıktığı günden bu yana büyük bir gelişim kaydetse de henüz kullanıcıların tam olarak alıştığı ve bildiği bir deneyim değil. Bu doğrultuda, tasarlanan AR projeleri ne kadar hızlı başlatılırsa kullanıcıların o projeyi benimseme ihtimali de o derece artıyor. Özellikle Milyarlarca kullanıcısı olan Facebook ve Instagram gibi platformların yanı sıra Snapchat, kullanıcıları için AR kitleri üretip kullanıcıya hızlıca ulaştırabilirler. Bunun yanı sıra Apple, ARkit ürünü kapsamında geliştirdiği Reality Composer ve Quick Look gibi uygulamaları sayesinde yazılım bilgisi olmayan kullanıcılara bile AR deneyimi tasarlama imkanı vererek kullanıcıların AR deneyimine web üzerinden ulaşmasına olanak veriyor.