HUD; yani head up display, göz hizası göstergesi anlamına geliyor. İlk olarak savaş uçakları için üretilen HUD’ler, günümüzde ticari uçaklarda, otomotiv sektöründe ve başka alanlarda da kullanılmaktadır. Bu yazıda HUD’nin otomotiv sektöründeki kullanımını ele alacağız.

HUD’nin mantığı, sürücünün başını eğerek gösterge paneline bakması yerine, dikkatini yoldan ayırmadan bilgi edinmesine dayanıyor. Bu sistemde sürücünün ihtiyacı olan tüm bilgiler cama yansıtılır. AR-HUD, yani artırılmış gerçeklik göz hizası göstergesi teknolojisinin temeli HUD olması nedeniyle ilk olarak HUD’lerden bahsedeceğiz.

HUD ile Güvenlik En Üst Seviyede

HUD, sürücünün dikkatinin dağılma ihtimalini azaltır ve güvenliğini artırır. Şöyle ki; gösterge paneline bakmak için bir anlık da olsa, gözünüzü yoldan ayırmak durumunda kalırsınız. Bilgi akışı başlamadan önce gözlerinizin mesafeye uyum sağlaması gerekir. Gözleriniz trafiği algılamak için daha büyük görüş mesafesine yeniden ayarlandığında, bu işlem tekrar gerçekleşir. Bu süreç sıklıkla gerçekleşiyorsa zaman alır ve gözleri yorar. Bir ekrana bakmak; konvansiyonel bir gösterge panelini göz önüne alırsak, en azından yarım saniye gerektirir. Bu; saatte 120 km hızla giderken gözünüzü yoldan ayırdığınızda, yaklaşık 16 metre yola bakmadan gideceğiniz anlamına gelir. HUD ise, bunun olmasını engeller.

Bir HUD tam olarak ihtiyacınız olan bilgiyi doğrudan görüş açınızda gösterir. Sürücüler hız, uyarı işaretleri ve navigasyon için işaret okları gibi tüm önemli bilgileri gösterge panelinin olduğu aşağı tarafa bakmadan elde eder. Normal bir HUD’de, sürücüler sanal bir şekil görürler. Bu şekil, kaputun üzerine denk gelen ve ön camda sabit olarak duran bir şekildir. AR-HUD olduğu takdirde ise, bilgi arabanın tam önünde, yolun üstünde bir bilgi katmanıyla zenginleştirilir.

HUD Teknolojisi Sürücülere Büyük Bir Rahatlık Sağlıyor

HUD, sürüşü daha konforlu bir hale getirir. Bütün bilgiler doğrudan görüş açınızda olduğundan, kritik durumları daha hızlı farketmenizi ve kendinizi daha güvende hissetmenizi sağlar. Sürüş ve arabanın durumuna ilişkin geliştirilmiş geri bildirimlerle önemli bilgileri kaçırmak pek mümkün değil. Örneğin; hız limitleri HUD’de görüntülenebilir ve bu sayede hız limitini geçtiğiniz takdirde cihaz uyarı verir. ACC’den (Adaptive Cruise Control – Uyarlanabilir Seyahat Kontrolü) gelen bilgiler öndeki arabayla aranızdaki takip mesafesinin doğru olduğu konusunda emin olmanızı sağlar. Takip mesafesi doğru olmadığı takdirde de sizi uyarır. Eğer şeritten çıkıyorsanız, şeritten çıkma uyarı sistemi anında geri bildirim sağlar. Tüm bunlarla birlikte, navigasyon sisteminin kullanılabilirliği, özellikle navigasyon bilgisini arabanın önündeki ortama sorunsuz bir şekilde entegre eden AR-HUD ile önünüzdeki yola ilişkin daha iyi görsel geri bildirimlerle geliştiriliyor.

HUD’ler, sürücünün tercihlerine ve ihtiyaçlarına göre kolayca ayarlanabilir. Bu, ön camdaki sanal görüntünün konumunun tercihe göre ayarlanmasına olanak sağlar. Bu görüntünün kontrast ve parlaklığını ayarlamak da mümkün. Son olarak en önemli noktalardan bir tanesi de, hız limiti veya navigasyon gibi bilgileri kapatarak HUD’de hangi bilgilerin görüntüleneceğini ayarlayabilirsiniz.

AR-HUD Teknolojisi

AR-HUD, HUD teknolojisinin bir adım ötesi. AR-HUD ifadesi, sürüş sırasında sürücünün önemli bilgileri, sürüş ile ilgili uyarıları ve bildirimleri, sürücünün yol bakış hizasında gösteren sistemi tanıtmak için kullanılıyor. Yani başka bir deyişle, AR-HUD teknolojisi sürücünün ihtiyacı olan bilgileri gerçek yol görüntüsünün içine yerleştiriyor.

Yakın gelecekte AR-HUD’ler sürüşün daha güvenli ve daha konforlu hale gelmesine yardım edecek. HUD’lerin bu jenerasyonu, sürücü için aracın önünde sanal bilgiyle trafik durumunun dış görüntüsünü tamamlar. AR-HUD, normal bir HUD’den farklıdır. Örneğin; yolculuk sırasında, dış görüntünün içine yerleştirilen sanal bir sembol, sürücünün önündeki yolda gitmesi gereken yolu belirler. Mesafe kontrolleri (ACC) etkin olduğunda, AR-HUD’de bir işaret, destek sistemi aracılığıyla saptanan öndeki aracı görselleştirir. Gitgide kompleks hale gelen bir dünyada, AR-HUD sürücünün sırtındaki yükü hafifletir. Çünkü sürücünün gözleri nereye doğru odaklanmışsa açıklayıcı bilgi orada görüntülenir. Dolayısıyla AR-HUD, araçlarda daha konforlu, daha ekonomik ve daha güvenli bir sürüş deneyimi için bütünsel etkileşim konseptleri doğrultusunda önemli bir adımdır. Sürücüler en kolay yoldan ve en hızlı şekilde tüm önemli bilgiyi edinirler.

Bu sistem, sürücü ve araç arasında yeni bir etkileşim başlatıyor. Araç, sürücüye sürücü destek sisteminin ne görebildiğini ve neler yaptığını gösteriyor. Bu bir güven sağlıyor ve günümüzdeki ve gelecekteki sürüş fonksiyonları -otomatik sürüş gibi- için bir kabul ortamı oluşturulmasına yardımcı oluyor.

AR-HUD sisteminin faydalarını şu şekilde sıralayabiliriz:

  • AR-HUD, bütün gerekli bilgileri doğrudan sizin görüş açınızda gösterir. İşte bu yüzden araçtaki güvenliği ve konforu artıran önemli bir teknolojidir.
  • AR-HUD sayesinde sürüş durumuna ilişkin geri bildirimleri anında alırsınız. Opsiyonel hız limiti göstergesiyle, herhangi bir uyarı tabelasını kaçırmazsınız.
  • Farkında olmadan şeritten çıkıyorsanız, bunu anında farketmeniz çok önemli. Bir HUD ile böyle bir durum gerçekleştiğinde, sistem sizi anında uyarır. Gelecekte AR-HUD (artırılmış gerçeklik HUD’si) ile bunun gibi kritik durumları daha hızlı farkedeceksiniz; çünkü uyarılar sanal olarak arabanın çevresine entegre edilecek. Bu yüzden şeritten çıkma gibi bir tehlikeyle karşılaştığınızda, bir sanal kırmızı ışık hattı geçmekte olduğunuz şeridin tarafında belirecek.
  • AR-HUD ile birleştirilmiş opsiyonel ACC, sürüşü çok daha konforlu bir hale getirir. ACC sürekli olarak hızı ve öndeki araba ile arada olan mesafeyi ayarlayarak sürücülerin üstündeki baskıyı azaltır. Ek olarak HUD, ACC’nin sizi güvende hissettirmesi ve bütün ACC fonksiyonları üzerinde kolay bir kontrol sağlamanız için sürekli geri bildirimde bulunur. Ayrıca ACC’de ayarlama yaptığınızda da geri bildirim alırsınız. Önünüzdeki araba ile aranızda daha fazla mesafe olması gerektiğine karar verirseniz, ayarlama önünüzdeki araba ile aranızda sanal mavi dikdörtgenlerle gösterilir. ACC tarafından takip mesafesinin doğru hesaplanması için tespit edilen araba bir sembol ile işaretleneceği için kontrolü elinde tutarsınız ve güvende hissedersiniz.
  • Zor durumlarda hızınızı, devrinizi vs. görmek için gösterge paneline bakamayabilirsiniz. AR-HUD ile bu sıkıntı ortadan kalkıyor, çünkü navigasyon bilgisi hep gözünüzün önünde oluyor. Sürücüler AR-HUD ile seyahat ettiklerinde, yolun üstünde dönmeleri gereken yolu veya gitmeleri gereken şeridi belirten oklar görecekler. Bu sayede navigasyon cihazları ile araba kullanmak çok daha kolay olacak; navigasyon kullanımı artacak.

Piyasadaki HUD Üreticileri

HUD’ler, daha kullanışlı ve daha güvenli olması nedeniyle mevcut gösterge panellerinin çok iyi bir alternatifi. Bu yüzden, birçok firma da bu alanda çalışmalar yapmakta ve kendi HUD’lerini geliştirmektedir. Şimdi, bu firmalardan bazılarının ürettikleri HUD’lere gözatalım.

Not: Bazı firmalar, ürettikleri HUD’ler artırılmış gerçeklik teknolojisinden yararlandığı halde AR-HUD ifadesini kullanmak yerine, sadece HUD ifadesini kullanmaktadırlar. Bu, artık üretilen hemen hemen bütün HUD’lerin artırılmış gerçekliği bünyesinde barındırmasından kaynaklanmaktadır. Biz, bu listede AR-HUD’leri özellikle belirteceğiz.

Continental

Continental’ın AR-HUD sistemi, yukarıda (“AR-HUD Teknolojisi” başlığı altında) belirttiğimiz bütün işlevleri bünyesinde barındırıyor. Birleştirici HUD ve AR-HUD olmak üzere Continental’ın geliştirdiği başlıca iki HUD sistemi mevcut. Birleştirici HUD’de bilgi, ön cam yerine camın önüne yerleştirilen saydam bir ekranda gösterilir. Birleştirici HUD, az bir kurulum alanına ihtiyaç duyduğu için kokpitinde sınırlı alanı bulunan sportif araçlara ve küçük araçlara da entegre edilebiliyor.

Continental, ikinci jenerasyon HUD’lerin seri üretimine 2010’da başladı. Bu ikinci jenerasyon HUD; Audi A6,A7 ve A8 serisi, BMW 3 serisi ve Mercedes-Benz C serisinin insan-makine arayüzünün en önemli parçası oldu. Ayrıca Continental’ın geliştirmiş olduğu birleştirici HUD, Mazda 3 ve Mini Cooper’larda kullanıldı. Bununla birlikte, AR-HUD hala geliştirilmeye devam ediyor ve Continental, AR-HUD teknolojisinin seri üretimine 2017 yılında başlamayı planlıyor. Ancak bu teknolojinin ilk olarak hangi otomobil üreticisi tarafından kullanılacağı henüz bilinmiyor.

Continental AR-HUD’nin standart fonksiyonlarının gösterildiği videoyu buradan izleyebilirsiniz. Ayrıca, aşağıdaki bağlantılara tıklayarak AR-HUD’nin çeşitli işlevleri ile ilgili videoları izleyebilirsiniz:

Continental Birleştirici HUD

Continental Birleştirici HUD

Birleştirici HUD videosunu buradan izleyebilirsiniz.

Navdy

Daha önce sitemizde yer verdiğimiz ve 2015 yazında çıkması beklenen Navdy adlı ürünün de HUD üzerine geliştirilen bir teknolojinin parçası olduğunu söyleyebiliriz. Navdy, standart HUD işlevlerini gerçekleştirebilmenin yanı sıra tweet atabilmenize bile imkan tanıyor. Ayrıca cihaz, sesli komutlara ve belirli el hareketlerine tepki verebiliyor. Şu anda ön siparişe açık olan Navdy’i internet sitesi üzerinden 299$‘a satın alabilirsiniz. Ancak bu fiyatın ön siparişe özel olduğunu ve ön sipariş süresi dolduktan sonra cihazın 499$‘dan satılacağını belirtelim.

Navdy ile ilgili daha fazla bilgi edinmek için Navdy yazımıza göz atabilirsiniz.

Garmin

Bir başka HUD üreticisi de Garmin. Garmin HUD, bluetooth aracılığıyla telefonunuza bağlanarak navigasyon bilgisini telefonunuzdan alır ve bu bilgiyi ön cama yapıştırılmış saydam bir film üzerinde ya da HUD’ye eklenen yansıtıcı cam üzerinde görüntüler. Bunun yanında, dönüş işaretleri, sıradaki dönüşe ne kadar mesafe kaldığı, mevcut hız, hız limiti ve gidilecek yere tahmini varış süresi de görüntülenen bilgilerden bazılarıdır.

Garmin HUD, Garmin’in internet sitesi üzerinden 150$‘a satılıyor. Bununla birlikte, cihazı çeşitli yerel internet sitelerinde 430₺‘den başlayan fiyatlarla bulabilirsiniz.

BMW

BMW’nin de kendi araçlarında kullanmak için tasarladığı bir HUD sistemi bulunuyor. BMW’nin HUD’leri de, Continental’inkiler gibi artırılmış gerçeklikten yararlanıyor. HUD barındıran BMW’ler, ön pano üzerinde bulunan küçük girinti sayesinde kolayca tanınabiliyor. Hız sınırı bilgisi, kavşak yakınlaştırma işlevli yönlendirme bilgisi ve şerit yönlendirme gibi navigasyon talimatları ve aktif seyahat kontrolü durumu gibi bilgiler BMW’nin HUD’sinde görüntülenir. Bunların yanı sıra, sürücü destek sistemi uyarıları ve sistem kontrolü de HUD’de görüntülenir. Bunlara şeritten çıkma uyarısı, çarpışma uyarısı, yaya algılaması ve BMW gece görüşü de dahildir. Ancak, aracın modeline bağlı olarak donanım farklılık gösterebilir ve HUD’de bu bilgilerin tamamı görüntülenmeyebilir.

Pioneer NavGate

Pioneer’in ürettiği NavGate adındaki HUD, aracın güneşliğine takılıyor ve trafik, navigasyon ve diğer bilgileri ön cama yansıtıyor. Cihaz ile uyumlu olarak çalışan CoPilot ve iGo Primo adında iki uygulama bulunuyor. Bu iki uygulama, gerçek zamanlı navigasyon bilgisinin HUD aracılığıyla sürücüye iletilmesini sağlıyor. NavGate, sürücüye 3 metre uzaklıkta 30″ boyutunda bir ekran varmış gibi bir görüntü sağlıyor. Ekim 2013’te piyasaya sürülen NavGate’in satış fiyatı ise 600£.

AR-HUD: Yakın Geleceğin Teknolojisi

HUD’lerin genel anlamda kullanışlı olduklarını ve yolculuğu daha güvenli hale getirdiklerini söyleyebiliriz. HUD’lerin yavaş yavaş araçlarda konvansiyonel gösterge panellerinin yerini alması muhtemel. Ayrıca; Navdy, Garmin ve NavGate gibi cihazlar, meraklılarının bu teknolojiyi şimdiden deneyimleyebilmesini sağlıyor. Üstelik, bu cihazların bir navigasyondan çok daha yetenekli olduğunu göz önüne alırsak, fiyatlarının da makul seviyede olduğu söylenebilir.

Gelelim AR-HUD teknolojisine. Normal HUD’lere göre maliyetli olmasından dolayı, AR-HUD teknolojisinin yaygınlaşması zaman alacaktır ve bu yüzden AR-HUD’lere yakın geleceğin teknolojisi gözüyle bakabiliriz. AR-HUD’ler, yüksek maliyetinden dolayı ilk olarak üst sınıf araçlarda kullanıma sunulacak. Bununla birlikte AR-HUD teknolojisi, artırılmış gerçekliğin ne kadar işlevsel bir şekilde kullanılabileceğinin en iyi kanıtı. Ve böyle bir teknolojinin sürüş deneyimi açısından yeni bir çağı başlatabileceğini de rahatlıkla söyleyebiliriz.

Görsel Kaynak: continental-head-up-display.com

İlk Sen Öğren!

En son gelişmeler, etkinlikler, ürün deneme günleri ve kapsamlı listeler...

Söz veriyoruz, seni rahatsız etmeyeceğiz!